Rezygnacja z PPK: kiedy trzeba znowu złożyć deklarację?

PPK, czyli Pracownicze Plany Kapitałowe, to program oszczędzania na emeryturę współfinansowany przez pracodawcę i państwo. Z wpłat do niego możesz zrezygnować w każdej chwili, ale taka decyzja nie działa bezterminowo – co 4 lata pracodawca znów zaczyna je naliczać. Wyjaśniamy, jak złożyć deklarację, co dzieje się z odłożonymi pieniędzmi i kiedy trzeba ją powtórzyć.

Jak złożyć deklarację rezygnacji z wpłat do PPK?

Deklarację rezygnacji z wpłat do PPK składasz pisemnie swojemu pracodawcy, a nie instytucji finansowej prowadzącej rachunek. To oświadczenie według urzędowego wzoru, określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów. Wpisujesz w nim swoje dane i nazwę firmy, a podpisem potwierdzasz wiedzę o skutkach rezygnacji. Firma ma potem 7 dni na przekazanie tej informacji instytucji finansowej. Umowy o prowadzenie PPK nie trzeba przy tym zmieniać.

Decyzja należy wyłącznie do Ciebie. Ustawa o PPK przewiduje grzywnę dla zatrudniającego, który namawia pracownika do porzucenia oszczędzania. Ta sama kara grozi osobom działającym w imieniu firmy albo z jej inicjatywy. Deklaracja obowiązuje przy tym tylko w tej firmie, w której ją złożyłeś.

Od kiedy przestają płynąć wpłaty po rezygnacji z PPK?

Wpłaty po rezygnacji z PPK przestają płynąć od miesiąca, w którym złożyłeś deklarację. Pieniądze pobrane już w tym miesiącu z Twojej pensji podlegają zwrotowi. Firma nie dokłada też wtedy swojej części. Taki dokument możesz przekazać również przed automatycznym zapisem, czyli zanim firma zawrze za Ciebie umowę o prowadzenie PPK. Umowa nie zostaje wtedy zawarta, a u tego pracodawcy nie powstaje Twój rachunek.

Co dzieje się z pieniędzmi na rachunku PPK po rezygnacji?

Pieniądze na rachunku PPK po rezygnacji zostają na miejscu i dalej są inwestowane. Oświadczenie zatrzymuje wyłącznie nowe wpłaty. PFR, czyli Polski Fundusz Rozwoju, to instytucja prowadząca ewidencję PPK i oficjalny portal programu. Portal ten wprost podkreśla, że rezygnacja z oszczędzania nie oznacza wypłaty pieniędzy. Saldo nadal pracuje w funduszu zdefiniowanej daty, czyli portfelu dobranym do Twojego rocznika. Do końca lutego każdego roku dostajesz też informację o stanie oszczędności.

Rezygnacji nie należy mylić ze zwrotem, czyli wycofaniem środków przed ukończeniem 60 lat. Zwrot wymaga osobnego wniosku i oznacza potrącenia na rzecz ZUS i Funduszu Pracy oraz podatek od zysku. Obie decyzje są od siebie niezależne. Możesz wstrzymać wpłaty i zostawić oszczędności nietknięte albo wycofać środki i oszczędzać dalej. Przez cały ten czas pieniądze na rachunku pozostają Twoją prywatną własnością.

Co tracisz, rezygnując z wpłat do PPK?

Rezygnując z wpłat do PPK, tracisz przede wszystkim pieniądze dokładane przez pracodawcę i państwo. Wzór deklaracji wymienia trzy takie konsekwencje i wymaga potwierdzenia, że je znasz. Pierwsza to wpłata powitalna – jednorazowe wsparcie z Funduszu Pracy dla nowego uczestnika. Przysługuje po co najmniej 3 pełnych miesiącach uczestnictwa, jeśli za 3 miesiące odprowadzono Twoje wpłaty podstawowe. Rezygnując wcześniej, na razie nie spełnisz tego warunku.

Druga konsekwencja dotyczy dopłaty rocznej. Dopłata roczna to coroczne wsparcie z tego samego źródła, przyznawane za systematyczne oszczędzanie. Otrzymuje ją uczestnik, którego łączne wpłaty w roku kalendarzowym osiągną próg liczony od 6-krotności minimalnego wynagrodzenia. Rok bez wpłat nie da więc dopłaty. Rezygnacja w trakcie roku zmniejsza sumę wpłat i może sprawić, że progu nie osiągniesz.

Trzecia strata to wpłata podstawowa finansowana przez firmę, wynosząca 1,5% wynagrodzenia. Twoja wpłata podstawowa, co do zasady 2% pensji, zostaje za to w wynagrodzeniu. Tak wyglądają obie sytuacje obok siebie:

Element	Przy opłacaniu wpłat	Po rezygnacji
Wpłata podstawowa pracodawcy	trafia na konto regularnie	nie jest odprowadzana
Twoja wpłata podstawowa	jest potrącana z pensji	zostaje w wynagrodzeniu
Wpłata powitalna	przysługuje po spełnieniu warunku 3 miesięcy	przepada, jeśli nie nabyłeś prawa wcześniej
Dopłata roczna	przysługuje po osiągnięciu rocznego progu	nie przysługuje, gdy suma wpłat nie sięgnie progu
Zgromadzone środki	rosną o nowe wpłaty i wynik inwestycji	zmieniają się tylko o wynik inwestycji

Na czym polega ponowny automatyczny zapis do PPK?

Ponowny automatyczny zapis do PPK to ustawowy mechanizm przywracający co 4 lata wpłaty za osoby po rezygnacji. Od 1 kwietnia roku objętego cyklem zatrudniający znów je nalicza, chyba że ponownie złożysz deklarację. Do końca lutego tego roku musi Cię o tym poinformować. Przepisy o cyklu weszły w życie 1 stycznia 2023 r., a pierwszy taki zapis odbył się w 2023 r. Według PFR kolejne przypadają w 2027 i 2031 r.

Przy cyklu z 2023 r. PFR wyjaśniał, że wcześniejsze deklaracje obowiązywały do 28 lutego. Nową można było złożyć od 1 marca. Na dzień publikacji oznacza to, że rezygnacja złożona w 2026 r. zadziała tylko do końca lutego 2027 r. Ustawa stosuje te zasady odpowiednio także do oświadczeń złożonych jeszcze przed zapisaniem do PPK.

Kiedy trzeba ponownie złożyć deklarację rezygnacji z PPK?

Ponownie złożyć deklarację rezygnacji z PPK trzeba w roku zapisu, jeśli nadal nie chcesz oszczędzać w programie. Najbliższy cykl wypada w 2027 r. Przepisy i praktyka z poprzedniego cyklu wyznaczają taki kalendarz:

• do 28 lutego 2027 r. firma informuje Cię o wznowieniu wpłat;
• od 1 marca 2027 r. składasz nową deklarację, bo wcześniejsze tracą skuteczność;
• od 1 kwietnia 2027 r. pracodawca odprowadza wpłaty za osoby bez nowej deklaracji.

Spóźniona deklaracja nadal działa, tylko później. Wstrzymuje wpłaty od miesiąca złożenia, a kwoty pobrane w tym miesiącu wracają do Ciebie. Wpłaty odprowadzone wcześniej zostają jednak na koncie PPK. Wystarczy przy tym ten sam urzędowy formularz co za pierwszym razem.

Jak ponowny zapis do PPK działa po 55. i 60. roku życia?

Ponowny zapis do PPK po 55. roku życia nie następuje automatycznie. Osoby w wieku od 55 do 70 lat przystępują do programu wyłącznie na własny wniosek, a zatrudniający musi poinformować je o tej możliwości. Podobna zasada obowiązuje w cyklu czteroletnim. Jeśli między rezygnacją a 1 kwietnia roku zapisu skończysz 55 lat, wpłaty wrócą tylko na Twój wniosek złożony do końca lutego. Gdy w tym czasie ukończysz 70 lat, wpłaty w ogóle nie zostaną wznowione.

Granica 60 lat ma inne znaczenie, bo otwiera prawo do wypłaty zgromadzonych oszczędności. Po 60. urodzinach możesz nadal odkładać albo złożyć wniosek o wypłatę. Gdy instytucja finansowa ją rozpocznie, firma przestaje naliczać wpłaty. Ani dopłaty roczne, ani wpłata powitalna nie są wtedy przekazywane. Wpłaty kończą się więc bez żadnego dodatkowego oświadczenia.

Jak wrócić do oszczędzania w PPK po rezygnacji?

Do oszczędzania w PPK wracasz po rezygnacji w dowolnym momencie, bez czekania na ponowny zapis. Wystarczy pisemny wniosek o dokonywanie wpłat, złożony zatrudniającemu. Wpłaty ruszają od kolejnego miesiąca po tym, w którym złożyłeś wniosek. Zmiana umowy o prowadzenie PPK nie jest potrzebna. Według PFR po powrocie zachowują ważność także wcześniejsze dyspozycje dotyczące wysokości wpłat, np. wpłaty dodatkowej.

Powrót jest możliwy przed ukończeniem 70 lat. Wpłata powitalna przysługuje jednak tylko raz. Dostaniesz ją po powrocie jedynie wtedy, gdy nie trafiła wcześniej na żadne Twoje konto PPK. Warunkiem pozostają co najmniej 3 miesiące Twoich wpłat podstawowych w okresie uczestnictwa. Dopłata roczna znów wchodzi w grę, gdy wpłaty w danym roku osiągną próg.

Od czego zależy decyzja o rezygnacji z PPK?

Decyzja o rezygnacji z PPK zależy głównie od tego, co cenisz bardziej: wyższą pensję na rękę czy wsparcie od pracodawcy i państwa. Wycofanie się z wpłat zostawia Ci w wynagrodzeniu Twoją część, ale zamyka dopływ pieniędzy z dwóch innych źródeł. Zgromadzone środki zostają przy tym na rachunku. Liczy się też rytm czteroletni. Kto chce trwale pozostać poza programem, musi w każdym roku zapisu ponownie złożyć deklarację.

Przed złożeniem dokumentu sprawdź w serwisie instytucji finansowej, ile salda pochodzi z wpłat pracodawcy i dopłat. Zestaw to z kwotą regularnie potrącaną z Twojej pensji. Znaczenie ma również to, czy potrzebujesz pieniędzy na stałe, czy tylko na krótko. Wstrzymanie wpłat możesz w każdej chwili cofnąć wnioskiem, a zwrotu środków już nie.